MERAK KEDİYİ ÖLDÜRÜR MÜ?

Sevgili okur, mütemadiyen soru cevaplamak zorunda olduğum bir mesleğe sahip olduğum için şanslı sayıyorum kendimi. Çünkü durup dururken merak etmediğim pek çok şey var ve gençler sorunca “hakikaten yaa ne ki, niye ki, nasıl ki” motivasyonuyla bakmak ve okumak zorunda kalabiliyorum. Ya da cevabı bilsem de onların yaşlarına uygun anlatabilecek basitliğe indirgemek için kafa yorarken öyle konsantre oluyorum ki değişik aydınlanmalar yaşayabiliyorum.

Bu bahsettiğim merak, tecessüs kategorisinde değil. Sevgili Yalvaç Ural’ın bir yazısında okumuştum. Bilgiye duyulan açlığı “merak” olarak tanımlasak da işimize yaramayacak, başkalarının hayatına dair röntgenlemeye merak değil “tecessüs” denilebileceğini yazmıştı. Hatta “kediyi merak öldürür” sözünü de “kediyi merak değil, tecessüs öldürür” şeklinde düzeltmişti. Yani yan komşunuzla ilgili “gecenin bu saatinde nereden geliyor acebaa” şeklindeki düşünceniz bilimsel merak kategorisine girmiyor naçizane. Eh, bolca mütecessis olduğumuz söylenebilir ne dersiniz? İnsanlık olarak “madem kara kutulara en büyük kazalarda bile bir şey olmuyor, neden uçakların tamamı kara kutu malzemesinden yapılmıyor ki” şeklinde düşünmeye başladığımızda olacak bu iş!

Her neyse, öğrencilerimin birkaç parmak hareketiyle telefonlarından bulabilecekleri bilgiyi durmadan bana sorması sayesinde atmosferin neden mavi olduğu gibi fizik konuları da dahil pek çok bilim dalında birinci levelde olduğumu söyleyebilirim. Ah ama ekonomi tarihi derseniz, bence master degree* 🙂 Lise düzeyinde işletme bilgisi ve üniversitede dört kredilik iktisat tarihi dersiyle bu seviye! Bu ancak kendimi beğenmişliğim ve sahip olduğum meziyetleri abartma huyumla açıklanabilir. Bir de seslendiğim kitlenin sahip olduğu bilgi birikimine karşı benim sahip olduğum bilgiyi açıklayabilme oranıyla 🙂 Lise düzeyinde Osmanlı ekonomisi anlatan bir hoca düşünün. Çok zorlamayın diye, uzun kahverengi saçlı, kemikli burunlu, esmer ve zeki bir kadın bu. Hahay çok eğleniyorum şu anda. Gençlerin bir derste ortalama üç enteresan soru sorduğunu, bu dersin haftada dört saatten bir dönemde ortalama 60 saat, çarparsak bu hocanın 180 soruyla muhatap olduğunu düşünün. Soru başına beş dakika ayırsa bile bu hocanın soru cevaplamaya ciddi vakit ayırdığını söyleyebiliriz. Yemek, temizlik ve çocuklarının kavgalarını ayırmaya ayırdığı vakitten biraz daha az 🙂

Tamam, bu hoca bazen merakını celp etmeyen soruları “git, kendin araştır, bize de anlat” diye geçiştiriyor olabilir 🙂 Ama bazen o saf meraka kıyamıyor. Bu yazıyı yazma nedenim de böyle bir soru. Gençlerden biri bu hafta bana “hocam, madem para lazım neden daha çok basmıyoruz” şeklinde vakti zamanında her insanın “hakikaten yav” pekiştirmesiyle kendi kendine sorduğu o malum soruyu sordu. İçimdeki ukala master öğrencisi,  çocuğa Bretton Woods sisteminden başlayarak uzun anlaşılmaz bir nutuk atmak istiyor, dışımdaki kifayetsiz tarih öğretmeni “çünkü enflasyon” diyebiliyorken, çok daha derinlerde, kendi merakıyla birlikte aşkla soran öğrencideki o saf merakı da tatmin etmek isteyen “her daim öğrenci kalan” tarafım bunu ona nasıl açıklayabilirim ki diye daha çok okuyor. Ve tabii ki buluyor! Bunu ona Almanya’daki hiperenflasyonla anlatmaya çalıştım zaten ama hemen önümüzdeki ders bulduğum basit örnek üzerinden anlatıcam. ( Dünyada sadece 100 lira ve 10 elma olsa, 1 elma 10 lira olur. Sadece 10 elmanın olduğu bir dünyada daha çok para bassak misal artık 200 liramız olsa elmanın fiyatı artar. Artık bir elma 20 lira olur. Bu örnek bana ait değil, ama bu örneği bulabilmek için üç makale, yüz entry okudum 🙂 Dolayısıyla epey kardayım.)

Yukarıda kanıtlamaya çalıştığım üzere “fazla merak kediyi hakikaten öldürmez, master derecesi olan bir kedi yapar” diyerek hepinize tecessüsten uzak, milletin hayatından ziyade kendinizinkiyle meşgul olduğunuz “merak dolu” günler dilerim.

* Yakınçağ Tarihi’nde yaptığım yüksek lisans Osmanlı maliyesiyle ilgiliydi. Siyakat yazısı okuyamasam da tasnif edilmiş epey belge okuduğum için biraz “hava atma” hakkım olsun lütfen 🙂 Ah ama siz yargılamadan hemen itiraf edeyim, benden bilim kadını olmaz, ortalama bir öğretmen olmak beni ziyadesiyle tatmin ediyor.

Bretton Woods

Facebook Yorumları
MERAK KEDİYİ ÖLDÜRÜR MÜ?
4 (80%) 3 Oy verildi.
, , , ,

Yazar Filiz MANDACI Hakkında

Fakir bir ailenin aristokrat kızı. Hasbelkader okudu. Yazmasaydı delirecekti...
Tüm Yazıları → Filiz MANDACI

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir